مسکو در اوکراین گرفتار شده و جمهوری اسلامی با کارزار بی امان اسرائیل دست به گریبان است

متحدان قدیمی بشار اسد دیکتاتور سوریه این بار او را نجات ندادند

در سال 2015، روسیه بزرگترین عملیات نظامی خود را در خارج از مرزهای خود از زمان جنگ سرد انجام داد و جنگ هوایی گسترده را برای نجات رژیم در حال فروپاشی بشار اسد در سوریه به راه انداخت.

در آن زمان، شورشیان سوری به پایگاه‌های رژیم نزدیک می‌شدند، حتی زمانی که اسد در سال‌های قبل به شدت به جمهوری اسلامی و حزب‌الله برای حمایت متکی بود. مداخله مسکو جریان را تغییر داد و با بازپسگیری بزرگترین شهر سوریه حلب و ثبات شکننده ای که تا حد زیادی از آن زمان تا کنون حفظ شده بود، به اوج خود رسید.

این هفته، شورشیان سوری حملات خیره‌کننده‌ای را به مواضع رژیم در حلب و ادلب انجام دادند. این خطوط مقدم که به سختی توسط نیروی آتش روسیه ایمن شده اند، اکنون به طرز خطرناکی سیال به نظر میرسند. این حمله سوالات فوری را در مورد دوام رژیم اسد و توانایی متحدانش برای نجات این بار او ایجاد می کند.

چالش‌های پیش روی اسد و حامیانش در روسیه و جمهوری اسلامی بی‌سابقه است. مسکو در اوکراین گرفتار شده است، جایی که یک کمپین مجدد با حمایت ایالات متحده به کی‌یف برای حمله به داخل خاک روسیه چراغ سبز نشان داده است. در همین حال، رژیم ایران با کمپین بی امان اسرائیل دست و پنجه نرم می کند که شبکه های نظامی آن را هدف قرار داده و تسلط آن بر سوریه را تضعیف کرده است.

مخاطرات نمی توانست بالاتر باشد. رژیم اسد با بحرانی مواجه است که بازتاب سیاه ترین روزهای جنگ است، اما با یک تفاوت فاحش، این بار، رژیم حتی ضعیف تر به نظر می رسد و متحدانش نمی توانند به او کمک کنند. سال‌ها فروپاشی اقتصادی، پراکندگی داخلی و ظهور شبه‌نظامیان کنترل نشده، اسد را به شدت تضعیف کرده است. از بسیاری جهات، رژیم اکنون نسخه توخالی رژیمی است که روسیه و رژیم ایران برای نجات آن در سال 2015 مبارزه کردند.

در مقابل، شورشیان منضبط تر و متحدتر از همیشه به نظر می رسند. تحت فرماندهی حیات تحریر الشام یکی از وابستگان سابق القاعده که از آن زمان به بعد روابط خود را با این گروه قطع کرده و حتی همه را ریشه کن کرده است نیروهای مخالف به یک ماشین نظامی سازمان یافته تبدیل شده اند که مجهزتر برای حفظ یک دستگاه نظامی است. مبارزه طولانی رژیم، از قضا، اکنون بیش از شورشیان متلاشی و آشفته به نظر می رسد که زمانی آن را به عنوان شورشیان بی سازمان رد می کرد.

زمان این کارزار شورشیان نمی تواند برای متحدان اسد بدتر باشد. بعید است روسیه که به دلیل جنگ شدید خود در اوکراین ضعیف شده است، نیروهای قابل توجهی را در سوریه مستقر کند. حمایت این کشور، در صورت وجود، احتمالاً بر حفاظت از پایگاه های دریایی خود در امتداد دریای مدیترانه و تأمین امنیت مناطق استراتژیک در قلب اسد متمرکز خواهد شد. به طور خلاصه روسیه از منافع خود محافظت خواهد کرد، نه از منافع اسد.

جمهوری اسلامی که زمانی شاهرگ حیات رژیم بود نیز تحت فشار است. کمپین بمباران بی امان اسرائیل زیرساخت های نظامی آن در سوریه را نابود کرده است و توانایی تهران برای مداخله در مقیاس بزرگ را پیچیده کرده است. در حالی که بعید است رژیم ایران اسد را به طور کامل رها کند، نقش آن ممکن است به جای معکوس کردن دستاوردهای شورشیان در سراسر نقشه، به تقویت کریدورهای کلیدی مانند پل ارتباطی دمشق به ساحل و پل زمینی که عراق و لبنان را به هم متصل می کند تغییر کند.

در همین حال، اثرات موجی این درگیری مجدد می تواند چشم انداز دیپلماتیک گسترده تر سوریه را بی ثبات کند. اسد در آستانه یک پیشرفت بود و کشورهای حاشیه خلیج فارس روابط خود را با دمشق عادی کردند و واشنگتن را برای کاهش تحریم ها لابی کردند. این حرکت در حال حاضر در تعادل است.

برای ایالات متحده، این واقعیت در حال تغییر می تواند باعث تجدید نظر در سیاست خود در سوریه شود. واشنگتن مدت‌هاست که بین مدارا کردن ضمنی حکومت اسد و حمایت از وضعیت موجود تکه‌تکه‌شده، جایی که نیروهای کرد شمال شرق را کنترل می‌کنند و شورش‌ها در شمال غرب مستقر هستند، در نوسان است. اما احتمال جدیدی در حال ظهور است فشار دادن رژیم اسد به عقب نشینی بیشتر، ایجاد شرایط برای بازگشت پناهجویان و تغییر دوباره نقشه سیاسی سوریه.

دستاوردهای شورشیان، اگرچه قابل توجه است، بعید است که اسد را از قلمروهای اصلی خود در دمشق و قلب ساحلی خارج کند. با این حال، صرف این واقعیت که این خطوط مقدم در حال تغییر هستند، یادآور این است که جنگ سوریه هنوز به پایان نرسیده است، و نظم شکننده ای که روسیه و جمهوری اسلامی برای تحمیل آن بسیار تلاش کردند، اکنون تحت فشار جدی قرار دارد.

هفته‌های پیش رو نشان خواهد داد که آیا متحدان اسد می‌توانند نجات دیگری را با هم انجام دهند، یا اینکه درگیری‌های منجمد سوریه در شرف آب شدن هستند به گونه‌ای که می‌تواند منطقه شام ​​و منطقه وسیع‌تر را برای سال‌های آینده تغییر دهد.