توافق تجاری جدید آمریکا و اروپا؛ ۱۵٪ تعرفه بر بیشتر کالاهای اروپایی در برابر معافیت خودروهای آمریکایی
فندرلاین: توافق تازه پایان راه نیست؛ مذاکره برای معافیت کالاهای کلیدی ادامه دارد
توافق تجاری جدید آمریکا و اروپا؛ ۱۵٪ تعرفه بر بیشتر کالاهای اروپایی در برابر معافیت خودروهای آمریکایی
ایالات متحده و اتحادیه اروپا گزارشی بسیار مختصر از توافق تجاری خود منتشر کردند، اما این توافق هنوز در حال تکمیل است
مقامهای آمریکایی و اتحادیه اروپا روز پنجشنبه گزارشی بسیار خلاصه از توافق تجاری خود منتشر کردند؛ توافقی که بر اساس آن، ۱۵ درصد مالیات واردات بر ۷۰ درصد کالاهای اروپایی صادرشده به ایالات متحده اعمال میشود. با این حال، بخشهای کلیدی مانند شراب و نوشیدنیهای الکلی و همچنین فولاد در این توافق خالی گذاشته شده و طرفین اعلام کردند گفتوگوها درباره این موارد و بسیاری از بخشهای مهم دیگر ادامه خواهد یافت.
دو طرف تأکید کردند که این سند تنها «گامی نخست در فرآیندی است که میتواند در آینده به حوزههای بیشتری گسترش یابد.» آنها مشغول رسیدگی به طیف گستردهای از کالاهای مبادلهشده میان دو اقتصاد هستند؛ بزرگترین رابطه تجاری دوجانبه در جهان که سالانه ۲ تریلیون دلار تجارت فراآتلانتیک را شامل میشود.
این متن سهونیم صفحهای یک تعهد سیاسی محسوب میشود و الزامآور حقوقی نیست؛ برخلاف توافقهای تجاری معمول که صدها صفحه دارند و قدرت قانونی پیدا میکنند.
مفاد اصلی توافق
- اعمال تعرفه ۱۵ درصدی بر بیشتر کالاهای اتحادیه اروپا.
- تعرفه صفر برای خودروهای آمریکایی و سایر کالاهای صنعتی صادرشده به اتحادیه اروپا.
- معافیتهایی از تعرفه ۱۵ درصدی برای هواپیما و قطعات آن، داروهای عمومی و مواد اولیه دارویی.
- وعده گنجاندن بخشهای دیگر در آینده برای کالاهای حیاتی دو اقتصاد.
این معافیتها سبب میشود تعرفههای جدید در مقایسه با تعرفههای بسیار بالاتری که در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ اعمال شد، کاهش یابد.
وزیر بازرگانی ترامپ، هاوارد لوتنیک، در شبکه X نوشت: «اتحادیه اروپا پذیرفته است بازار ۲۰ تریلیون دلاری خود را باز کند؛ دومین بازار بزرگ جهان پس از ایالات متحده.» او این توافق را «یک پیروزی بزرگ برای کارگران آمریکایی، صنایع ایالات متحده و امنیت ملی» دانست و افزود: «تعرفه باید یکی از واژههای محبوب آمریکاییها باشد.»
واکنشها در اروپا
مقامهای اروپایی مجبور شدند از این توافق در برابر نارضایتی کسبوکارها و دولتهای عضو به دلیل تعرفههای بالاتر دفاع کنند و انتقادها مبنی بر اینکه اتحادیه اروپا امتیازهای زیادی واگذار کرده است، پاسخ دهند. اورسولا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، این توافق را بهعنوان راهی برای رهایی سریع از تعرفه ۲۷/۵ درصدی آمریکا بر خودروهای اروپایی معرفی کرد و گفت این توافق مسیر را برای مذاکرات بیشتر باز میکند تا کالاهای بیشتری از شمول تعرفه ۱۵ درصدی معاف شوند.
طبق این توافق، تعرفه پایینتر بر خودروها بهطور عطفبهماسبق از اول اوت اعمال خواهد شد، مشروط بر اینکه اتحادیه اروپا تا آن زمان قانون لازم را تصویب کند؛ اتحادیه اروپا اعلام کرده چنین خواهد کرد.
فن در لاین گفت: «در شرایط دشوار، ما برای کشورهای عضو و صنایع خود دستاورد داشتیم و وضوح و انسجام را به تجارت فراآتلانتیک بازگرداندیم. این پایان مسیر نیست.»
ماروش شفچوویچ، مذاکرهکننده ارشد اتحادیه اروپا، نیز تأکید کرد: «گزینه جایگزین، جنگ تجاری با تعرفههای بسیار سنگین بود… این توافق اعتماد میسازد و ثبات میآورد.»
اقتصاددانان هشدار میدهند که افزایش تعرفهها رشد اقتصادی را کاهش میدهد و در قالب افزایش قیمت کالاها برای مصرفکنندگان نمایان خواهد شد.
موضوع شراب، نوشیدنی و فولاد
یک دسته مهم از کالاهایی که از تعرفه معاف نشدند، شراب و نوشیدنیهای الکلی بود؛ کالاهایی که از سال ۱۹۹۷ در دو طرف بدون تعرفه مبادله میشدند. شفچوویچ گفت اتحادیه اروپا هنوز موفق به کسب معافیت در این زمینه نشده است، اما امیدوار است در مذاکرات آینده این هدف محقق شود و «درها برای همیشه بسته نیست.»
این موضوع به معنای آن است که در کوتاهمدت، تولیدکنندگان نوشیدنی در آمریکا همچنان از معافیت تعرفهای در اروپا برخوردارند، اما در بلندمدت امکان اقدام تلافیجویانه اتحادیه اروپا وجود دارد. کریس اسوانگر، رئیس شورای تولیدکنندگان نوشیدنیهای الکلی ایالات متحده، هشدار داد: «تا زمانی که بازگشت دائمی به تعرفه صفر برای نوشیدنیها تضمین نشود، تولیدکنندگان آمریکایی اطمینان لازم برای برنامهریزی صادرات و رشد شغلی آینده را بدون نگرانی از بازگشت تعرفههای تلافیجویانه نخواهند داشت.»
اتحادیه اروپا تا ۵ فوریه ۲۰۲۶ اعمال تعرفههای تلافیجویانه بر کالاهای آمریکایی از جمله شراب و نوشیدنیها را تعلیق کرده است.
در مورد فولاد نیز، پیشنهادهایی برای معافیت بخشی از واردات فولاد اتحادیه اروپا تحت نظام «سهمیه تعرفهای» باقی مانده و نیازمند مذاکرات بیشتر است.
تعرفهها و پیامدهای اقتصادی
تعرفه ۱۵ درصدی بسیار بالاتر از سطح تعرفههایی است که پیش از آغاز اقدامات تعرفهای ترامپ برقرار بود؛ آن زمان میانگین تعرفهها در هر دو سو تنها چند درصد بود. این تعرفهها در آمریکا پرداخت میشوند و یا توسط شرکتهای واردکننده جذب شده و سودشان کاهش مییابد، یا به شکل افزایش قیمت به مصرفکننده منتقل میشود.
این توافق همچنین شامل تعهدات غیرالزامآور اتحادیه اروپا برای خرید ۷۵۰ میلیارد دلار انرژی از ایالات متحده و همچنین سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری شرکتهای اروپایی در آمریکا است. هر دو رقم بر اساس برآورد کمیسیون اروپا از برنامههای شرکتها محاسبه شده و از منابع خصوصی تأمین خواهد شد.
